StartProjectenRepareren › Een hengsel van een tas repareren

Een hengsel van een tas repareren

Een hengsel van een tas breekt bijna altijd op dezelfde plek: waar het aan de tas vastzit. Ik heb dit geleerd met een canvas tas waarvan ik het hengsel twee weken na de reparatie weer in mijn handen had, omdat ik oud garen van de markt op de Brink had gebruikt. Ik woon in Deventer en naai thuis aan mijn eigen spullen; zo pak ik een gebroken hengsel aan.

benodigdeen stevige naald, sterk garen, een vingerhoed, spelden en een tornmesje
moeilijkheidgemiddeld — je naait met de hand door dikke lagen stof
tijddrie kwartier tot een uur per hengsel
materiaalcanvas, stevige katoen of geweven band, met een verstevigde rand
Een hengsel van een tas repareren
Een katoenen tas op een houten tafel, met de binnenkant en de aanzet van het hengsel in beeld.

Kijk waar het hengsel precies loslaat

Een hengsel laat zelden middenin los. Meestal zit het vastgenaaid aan de bovenrand van de tas of aan een ring, en daar scheurt de stof of breekt het hengsel af. Keer de tas binnenstebuiten en kijk naar de binnenkant: vaak zie je de oude steken en de plek waar de stof is uitgescheurd.

Laat het hengsel zelf zitten als het nog heel is. Alleen als het hengsel zelf gescheurd of doorgesleten is, vervang je het helemaal; anders repareer je de plek waar het aan de tas vastzit, en dat is meestal minder werk dan je denkt.

Kijk ook naar de andere kant van het hengsel, die nog wel vastzit. Als daar de steken al loslaten of het garen dun wordt, verstevig je die kant meteen mee. Je wilt niet dat de tas twee weken later aan de andere kant weer stukgaat.

Garen uitproberen voordat je begint

Neem een stukje van je garen en trek er hard aan. Knapt het meteen of voelt het bros, dan gooi je het weg. In 2019 gebruikte ik een oude klos die ik op de markt had gekocht, en twee weken later lag het hengsel er weer af. Sindsdien test ik elk garen eerst, ook als het er nog goed uitziet.

Gebruik garen dat dik genoeg is voor de stof; voor een canvas tas is een stevig garen met een korte draai het beste. Neem een naald die door de stof komt zonder te buigen, en gebruik een vingerhoed om de naald door de dikke laag te duwen. Zonder vingerhoed zit je na een kwartier met een pijnlijke vinger en dan ga je slordig werken.

Ik rijg het garen niet te lang af, ongeveer een armlengte. Langer garen krult en klit in elkaar, zeker als je door dikke lagen werkt en het telkens door de stof moet halen.

Van binnenuit werken, niet vanaf de buitenkant

Draai de tas binnenstebuiten en speld het hengsel terug op zijn plek, met de goede kanten naar de binnenkant. Werk altijd van binnenuit: dan blijven de steken aan de buitenkant netjes en zie je de reparatie nauwelijks. Speld eerst vast, kijk of het hengsel recht zit, en begin dan pas te naaien.

Naai met een achtersteek of met een dubbele rechte steek, en ga twee keer heen en weer over dezelfde plek. De kracht op een hengsel zit op het punt waar het de tas raakt; daar moeten de steken dicht op elkaar staan en niet met grote tussenruimtes.

Trek elke steek rustig aan en laat de draad niet slap hangen. Een slappe steek ziet er op het moment zelf goed uit, maar schuift later uit en dan zit er beweging in het hengsel.

De hoek verstevigen met een vierkant en een kruis

Op de plek waar het hengsel aan de tas vastzit, naai ik een klein vierkant met een kruis erin, of een driehoekje in de hoek. Dat is dezelfde manier waarop tassenfabrieken het vaak doen, maar jij kunt het dikker maken dan het origineel. Hoe meer steken op die ene plek, hoe langer het hengsel blijft zitten.

Zorg dat je door alle lagen heen naait die er zijn, inclusief de randversteviging van de tas. Sla geen laag over, ook al is het lastig; een steek die een laag mist, is precies de steek die later loslaat.

Werkt het garen zich vast of krijg je de naald er niet door, dan neem je een kleinere stap en duw je met de vingerhoed in plaats van met kracht te trekken. Breek je een naald, dan haal je eerst alle stukjes eruit voordat je verdergaat.

Afwerken en controleren

Als je klaar bent, zet je de draad vast met twee of drie kleine steekjes en knipt hem af, niet te kort. Keer de tas terug en trek eens flink aan het hengsel, met je hand eronder zodat je voelt of het meebeweegt. Zit er beweging in, dan naai je er nog een rij steken bij.

Vind je het resultaat aan de buitenkant niet mooi, dan kun je de reparatie bedekken met een klein lapje stof in dezelfde kleur. Dat is niet nodig voor de stevigheid, maar het ziet er rustiger uit en het houdt de steken uit het zicht.

En dan: “Gewoon doen, en dan nog een keer”, want een hengsel vraag je pas echt uit als je de tas een week hebt gedragen.

Stap voor stap

  1. Zet de naaimachine uit en haal de stekker eruit; leg het tornmesje met de punt naar beneden en doe de schaar dicht.
  2. Draai de tas binnenstebuiten en zoek de plek waar het hengsel is losgeraakt.
  3. Trek aan een stukje garen om te testen of het niet bros is; knapt het, gebruik dan een andere klos.
  4. Zet het hengsel met spelden terug op zijn plek en controleer of het recht zit.
  5. Naai de verbinding vast van binnenuit, met een achtersteek en dubbele rijen steken.
  6. Verstevig de hoek met een klein vierkant met een kruis erin, door alle lagen heen.
  7. Zet de draad vast, knip hem af en keer de tas terug.
  8. Trek stevig aan het hengsel om te controleren of er beweging in zit.

Waar ik stop: Ik doe dit voor hengsels van canvas, katoen en geweven band, en voor tassen waar ik bij de binnenkant kan komen. Zit het hengsel in leer vastgenaaid of zit er een metalen beslag dat eerst los moet, dan stop ik; dat gereedschap heb ik niet en dat werk doe ik niet. Ik ben geen coupeuse of kleermaker — ik werk in de bibliotheek en naai thuis — en wat ik niet kan, schrijf ik niet op. Vragen over huid of allergie: vraag het een arts, niet een naaisite.